ความรับผิดชอบที่ไม่มีชื่อ แต่มีผลจริง

ในที่ทำงาน มีความรับผิดชอบจำนวนมากที่ไม่มีชื่อเรียกชัดเจน ไม่มีใครแต่งตั้ง และไม่เคยตกลงกันตรง ๆ แต่มันมีอยู่จริง และมีผลกับชีวิตคนทำงานมากกว่างานที่เขียนไว้ในหน้าที่เสียอีก

มันคือสิ่งที่ใครบางคนต้องคอยรับไปโดยอัตโนมัติ คอยแก้ปัญหาที่ไม่มีใครอยากยุ่ง คอยประสาน คอยรับแรงกด คอยทำให้เรื่องยากกลายเป็นเรื่องพอไปได้ งานเหล่านี้ไม่เคยถูกนับเป็นผลงาน แต่ถ้าวันไหนไม่ทำ ทุกคนจะรู้สึกทันทีว่า “อะไรบางอย่างขาดไป”

ความรับผิดชอบแบบนี้มักตกอยู่กับคนที่ทำงานได้ คนที่ไม่อยากมีปัญหา หรือคนที่รับผิดชอบเป็นนิสัย ยิ่งทำได้ดีเท่าไร ยิ่งถูกคาดหวังให้ทำต่อไปโดยไม่ต้องถาม และยิ่งนานเข้า มันก็กลายเป็นภาระถาวรที่ไม่มีใครพูดถึง

ปัญหาไม่ได้อยู่ที่การช่วยเหลือกัน แต่อยู่ที่ความไม่ชัดเจน เมื่อภาระเพิ่มขึ้นโดยไม่มีชื่อ ไม่มีขอบเขต และไม่มีการรับรู้ร่วมกัน คนที่แบกจะเริ่มใช้แรงมากขึ้นเรื่อย ๆ โดยที่บทบาทอย่างเป็นทางการไม่เปลี่ยน และค่าตอบแทนก็ไม่ได้สะท้อนสิ่งที่ทำจริง

สิ่งที่ทำให้เรื่องนี้หนัก คือมันดูเหมือนไม่มีอะไรผิด ทุกอย่างยังเดิน งานยังไปต่อ และไม่มีเหตุผลชัดพอจะตั้งคำถาม แต่ผลของมันคือความเหนื่อยที่สะสม ความรู้สึกว่าถูกใช้เกินบทบาท และการเริ่มตั้งคำถามกับตัวเองว่า ทำไมต้องเป็นเราที่รับเรื่องพวกนี้อยู่เสมอ

บทความนี้ไม่ได้บอกว่าควรหยุดรับผิดชอบ และไม่ได้ชี้ว่าใครผิด มันแค่ทำให้เห็นว่า ความรับผิดชอบที่ไม่มีชื่อ ก็ยังมีต้นทุนจริง และต้นทุนนั้นมักตกอยู่กับคนเดิม ถ้าไม่มองให้เห็น สิ่งที่ดูเหมือนการช่วยงาน อาจค่อย ๆ กลายเป็นภาระที่บั่นทอนชีวิตการทำงานโดยไม่รู้ตัว

นุ่น (เมธยา ป้อมสุวรรณ)