สิ่งที่เราเรียกว่ามั่นคง อาจเป็นแค่ความคุ้นเคย

คำว่ามั่นคงเป็นคำที่ฟังแล้วสบายใจ มันให้เหตุผลกับการอยู่ต่อ ทำให้การไม่เปลี่ยนดูฉลาด และทำให้การฝืนดูสมเหตุสมผล งานยังอยู่ รายได้ยังมา ชีวิตยังเดิน ทุกอย่างดูเรียบร้อยพอจะบอกตัวเองว่า “อย่างน้อยก็ปลอดภัย”

แต่ความมั่นคงจำนวนมากไม่ได้เกิดจากความเหมาะสมอีกต่อไป มันเกิดจากการอยู่กับสิ่งเดิมนานพอ จนการเปลี่ยนเริ่มดูน่ากลัวกว่าการฝืนอยู่ต่อ สิ่งที่เรียกว่ามั่นคงจึงค่อย ๆ กลายเป็นพื้นที่ที่เราไม่กล้าขยับ ไม่ใช่เพราะมันดี แต่เพราะมันคุ้น

ความคุ้นเคยทำให้หลายอย่างดูเบาลง เรารู้ขั้นตอน รู้จังหวะ รู้ว่าต้องทำอะไรเมื่อเกิดปัญหา และรู้ว่าจะประคองให้ผ่านวันไปได้อย่างไร แต่สิ่งที่ความคุ้นเคยไม่เคยบอกคือ ราคาที่ต้องจ่ายเพื่อรักษามันไว้ แรงที่ต้องใช้มากขึ้น ความอดทนที่ถูกดึงออกมาเกินจำเป็น และพื้นที่ชีวิตที่ค่อย ๆ แคบลงโดยไม่มีใครเตือน

หลายคนบอกว่าตัวเองเลือกความมั่นคง ทั้งที่จริงกำลังเลือกความคุ้นเคย เพราะความมั่นคงที่แท้จริงควรทำให้ชีวิตเบาลง ไม่ใช่หนักขึ้น ควรเปิดพื้นที่ ไม่ใช่ล็อกการเคลื่อนไหว

แต่เมื่อใดที่สิ่งที่เรียกว่ามั่นคงทำให้ทุกการขยับต้องคิดซ้ำ ต้องกลัวพลาด และต้องแลกมากขึ้นเรื่อย ๆ เมื่อนั้นมันอาจไม่ใช่ความมั่นคงแล้ว

ความยากของเรื่องนี้คือ มันไม่มีจุดแตกหัก ไม่มีเหตุผลชัดพอจะบอกว่า “ถึงเวลาแล้ว” ทุกอย่างยังพอไปได้ ยังไม่พัง และยังอธิบายกับคนอื่นได้ง่าย  "การอยู่ต่อ" จึงดูเป็นการตัดสินใจที่ดี ทั้งที่ในความเป็นจริง มันอาจเป็นแค่การเลี่ยงความไม่คุ้นเคยด้วยต้นทุนที่สูงขึ้นทุกปี

บทความนี้ไม่ได้บอกว่าควรทิ้งความมั่นคง และไม่ได้เชียร์ให้เสี่ยง มันแค่ชวนให้ดูตรง ๆ ว่าสิ่งที่กำลังยึดอยู่ทุกวันนี้ ทำให้ชีวิตนิ่งขึ้นหรือแค่ทำให้ไม่กล้าขยับ เพราะความมั่นคงกับความคุ้นเคยอาจหน้าตาคล้ายกันมาก จนเราต้องใช้ชีวิตไปอีกนานกว่าจะรู้ว่าเราเรียกมันผิดชื่อ

นุ่น (เมธยา ป้อมสุวรรณ)