การใช้ชีวิตตามบทที่ไม่ได้เขียนเอง

คนจำนวนมากไม่ได้ตั้งใจใช้ชีวิตจากการชักนำของคนอื่น แต่ค่อย ๆ เข้าไปอยู่ในบทบาทที่ถูกส่งต่อมาอย่างเงียบ ๆ จากครอบครัว จากสังคม จากสิ่งที่ถูกเรียกว่า "ควรจะเป็น"  ไม่มีใครมอบบทนั้นให้ตรง ๆ แต่มันถูกวางไว้ตรงหน้า พร้อมความคาดหวังว่าเราจะเล่นมันให้ดี

บทแบบนี้ไม่จำเป็นต้องผิด มันอาจพาเราไปได้ไกล ทำให้ดูเป็นผู้ใหญ่ มีความรับผิดชอบ และอธิบายตัวเองกับคนอื่นได้ง่าย

ปัญหาคือ เมื่อเวลาผ่านไป เราอาจเริ่มรู้สึกว่ากำลังแสดงมากกว่ากำลังใช้ชีวิต ทำสิ่งที่ทำได้ แต่ไม่ใช่สิ่งที่อยากทำ และรักษาบทบาทนั้นไว้ด้วยแรงที่มากขึ้นเรื่อย ๆ

สิ่งที่ทำให้หลุดออกจากบทนี้ยาก คือมันมาพร้อมคำชมและการยอมรับ คนรอบข้างอาจมองว่าเราทำได้ดี ประสบความสำเร็จ หรือเดินมาถูกทาง ทั้งที่จากข้างใน เราเริ่มไม่แน่ใจว่าทางนี้ยังเป็นของเราหรือไม่

การตั้งคำถามกับบทที่ทุกคนพอใจ จึงดูเหมือนการสร้างปัญหา ทั้งที่จริงมันคือการพยายามหาตำแหน่งของตัวเองในชีวิต

หลายคนรู้สึกอึดอัด แต่ไม่รู้จะเรียกมันว่าอะไร เพราะไม่มีอะไรพัง ไม่มีเหตุผลชัดพอจะเปลี่ยน และไม่มีใครบอกว่าบทนี้ผิด เราจึงอยู่ต่อไปด้วยความเคยชิน บอกตัวเองว่านี่แหละคือชีวิตผู้ใหญ่ ทั้งที่ความจริงคือ เรากำลังใช้ชีวิตในบทที่ไม่ได้เขียนเอง และเริ่มหายไปจากเรื่องราวของตัวเองทีละนิด

การใช้ชีวิตตามบทที่ไม่ได้เขียนเอง ไม่ได้ทำให้ชีวิตพังทันที แต่มันค่อย ๆ ทำให้เสียงของตัวเองเบาลง ความต้องการถูกเลื่อนออกไป และการตัดสินใจเริ่มอิงจากความคาดหวังของคนอื่นมากกว่าความจริงของตัวเอง ชีวิตจึงเดินต่อได้ แต่ไม่เคยรู้สึกว่าเป็นของเราอย่างเต็มที่

บทความนี้ไม่ได้ชวนให้ทิ้งทุกบทบาท และไม่ได้บอกให้เขียนบทใหม่เดี๋ยวนี้ มันแค่ทำให้เห็นว่า ชีวิตที่กำลังใช้ อาจถูกกำกับด้วยบทที่เราไม่เคยตั้งใจรับ และคำถามที่สำคัญอาจไม่ใช่ว่าบทนี้ดีหรือไม่ดี แต่คือ เราจะอยู่ในเรื่องราวนี้ต่อไป ในฐานะอะไรต่างหากค่ะ

นุ่น (เมธยา ป้อมสุวรรณ)