เมื่อการไม่เลือก เริ่มมีผลมากกว่าการเลือก

"การไม่เลือก" มักถูกเรียกด้วยคำที่ฟังดูปลอดภัยกว่า เราเรียกมันว่า "การรอ" การคิดให้รอบคอบ หรือการยังไม่พร้อม ทั้งที่ในชีวิตจริง เวลาไม่เคยหยุดอยู่กับที่ และการไม่ขยับก็เป็นการขยับแบบหนึ่งเสมอ

หลายคนอยู่ตรงกลางนาน เพราะตรงกลางดูไม่เสี่ยง ยังไม่เสียอะไรชัดเจน ยังไม่ต้องรับผลเต็ม ๆ และยังพออธิบายกับตัวเองได้ว่าไม่ได้ทำอะไรผิด แต่สิ่งที่มองไม่เห็นคือ ชีวิตไม่ได้หยุดรอพร้อมกัน โอกาสบางอย่างปิดลง เงื่อนไขบางอย่างเปลี่ยน และผลของการไม่เลือกก็เริ่มสะสมอย่างเงียบ ๆ

ความยากของเรื่องนี้คือ การไม่เลือกไม่เคยประกาศตัว มันไม่มาในรูปของเหตุการณ์ใหญ่ ไม่มีวันที่ต้องรับผิดชอบทันที และไม่มีใครชี้ชัดว่า “นี่คือการตัดสินใจแล้วนะ” ทุกอย่างจึงดูเหมือนเดิม ทั้งที่ความจริงคือ ทางเลือกบางทางถูกตัดออกไปแล้ว โดยที่เราไม่เคยตั้งใจจะตัดมัน

หลายคนคิดว่าการไม่เลือก คือการเก็บทางไว้ทั้งหมด แต่ในชีวิตจริง มันมักทำตรงข้าม ทางที่ไม่ได้เดินไม่ได้คงอยู่ในสภาพเดิม มันค่อย ๆ ไกลออกไป จนวันหนึ่งการเลือกที่เคยทำได้ง่าย กลับต้องจ่ายราคาที่สูงขึ้น หรือไม่เหลือให้เลือกแล้วเลย

สิ่งที่ทำให้การไม่เลือกดูปลอดภัย คือมันไม่บังคับให้เผชิญหน้า เราไม่ต้องยอมรับว่าอะไรจบ อะไรพลาด หรืออะไรไม่เหมาะกับชีวิตตอนนี้ แต่ความปลอดภัยแบบนี้มีต้นทุน และต้นทุนนั้นไม่ได้ลดลงตามเวลา มันแพงขึ้นเรื่อย ๆ ในรูปของความลังเล ความค้างคา และการเสียพื้นที่ของชีวิตไปโดยไม่รู้ตัว

บทความนี้ไม่ได้บอกว่าควรรีบเลือก และไม่ได้เร่งให้ตัดสินใจทันที มันแค่ทำให้เห็นว่า การไม่เลือกก็เป็นการเลือกแบบหนึ่ง และผลของมันอาจหนักกว่าการเลือกเสียอีก เพราะอย่างน้อยการเลือกทำให้เรารู้ว่ากำลังจ่ายอะไรอยู่ แต่การไม่เลือกมักคิดเงินเงียบ ๆ จนวันที่เราหันกลับมาดู ก็อาจสายเกินไปแล้ว

นุ่น (เมธยา ป้อมสุวรรณ)